Gebruikt jouw team ChatGPT, Copilot of Claude? Dan val je onder een wettelijke plicht die al geldt. De EU AI Act verplicht bedrijven om hun medewerkers voldoende AI-geletterd te maken. Veel ondernemers weten dit nog niet, terwijl de regel sinds 2 februari 2025 van kracht is. Goed nieuws: je voldoet er sneller aan dan je denkt.
Wat zegt de wet precies?
Artikel 4 van de EU AI Act gaat over AI-geletterdheid. De kern: wie AI inzet, moet ervoor zorgen dat de mensen die ermee werken weten wat ze doen. Er is geen overgangsperiode en geen uitzondering voor kleine bedrijven. De plicht geldt nu.
Het draait om twee rollen. Lever je zelf een AI-systeem (provider)? Dan val je eronder. Gebruik je AI in je werk (deployer)? Dan val je er ook onder. Voor de meeste MKB-bedrijven geldt dat tweede: je gebruikt AI-tools in het dagelijks werk.
Geldt dit ook voor het MKB?
Ja. De plicht geldt voor elk bedrijf dat AI gebruikt, ongeacht de grootte en ongeacht het risico van de tool. Of je nu een team van vijf of vijftig mensen hebt: zodra collega's ChatGPT gebruiken voor offertes, Copilot voor rapportages of Claude voor klantmails, ben je verantwoordelijk voor hun AI-geletterdheid.
Veel ondernemers denken dat de AI Act alleen over "hoog-risico" systemen gaat, zoals gezichtsherkenning of kredietbeoordeling. De geletterdheidsplicht staat daar los van. Die geldt voor álle AI die je inzet.
Wat 'voldoende AI-geletterdheid' betekent
De wet noemt geen vast lesprogramma. Wat voldoende is, hangt af van wat je mensen met AI doen en hoeveel ze er al van weten. Concreet komt het hierop neer: je medewerkers begrijpen hoe de tools werken, kennen de grenzen ervan en weten hoe ze er veilig mee omgaan.
Denk aan praktische vaardigheden:
- Herkennen wanneer AI iets verzint (een "hallucinatie") en het antwoord controleren
- Geen gevoelige of persoonlijke gegevens in een tool plakken die dat niet aankan
- Begrijpen waarom een goede vraag (prompt) een beter resultaat oplevert
- Weten wanneer je beter zelf nadenkt dan de AI laat beslissen
Dit is precies wat je medewerkers nodig hebben om AI veilig en goed te gebruiken. De wet zet dus op papier wat slim ondernemen toch al vraagt.
Augustus 2026: het toezicht begint
De verplichting geldt al, maar het toezicht erop start op 3 augustus 2026. Vanaf dat moment houden nationale toezichthouders in de gaten of bedrijven aan de regels voldoen. Met andere woorden: je hebt nu de tijd om het op orde te brengen, vóór de controle begint.
Wacht je tot augustus? Dan loop je achter de feiten aan. Begin je nu? Dan ben je ruim op tijd en pluk je meteen de voordelen van een team dat AI goed gebruikt.
Hoe je nu voldoet
- Breng in kaart wie in je bedrijf met AI werkt en voor welke taken.
- Train je team in praktisch en veilig AI-gebruik, afgestemd op hun werk.
- Leg vast wat je hebt gedaan, zodat je het kunt aantonen.
Die tweede stap is waar het echte verschil zit. Een team dat AI beheerst, werkt sneller, maakt minder fouten en gaat er met vertrouwen mee om.
Wil je dit in één keer goed regelen? Bij XAM leer je je team in een dag praktisch en veilig met AI werken — precies wat de AI Act vraagt, en wat je morgen al terugziet in je werk. Bekijk de AI-training voor bedrijven of al onze trainingen.
